Trong một động thái khiến dư luận Úc và toàn cầu không khỏi hoang mang, Meta – tập đoàn sở hữu Facebook, Instagram và WhatsApp – đã lên tiếng yêu cầu chính phủ Úc không thay đổi luật quyền riêng tư, nhằm cho phép họ tiếp tục thu thập và sử dụng thông tin cá nhân từ các bài đăng của người dùng để huấn luyện trí tuệ nhân tạo (AI).
Theo Meta, các bài viết công khai trên Facebook và Instagram tại Úc là “dữ liệu thiết yếu” để các mô hình AI học hỏi về “các khái niệm, thực tế và nhân vật của Úc”.
Liệu đây là bước tiến đột phá hay dấu hiệu báo động về quyền riêng tư thời đại số? Cùng RG66 News khám phá chi tiết vụ việc gây tranh cãi này ngay dưới đây!
AI cần dữ liệu cá nhân – Meta đưa ra lý giải
Meta khẳng định rằng các mô hình AI hiện đại cần “dữ liệu lớn và đa dạng”, không thể chỉ dựa vào dữ liệu tổng hợp do AI tự tạo ra. Công ty nhấn mạnh rằng các cơ sở dữ liệu công khai như luật pháp Úc không đủ để cung cấp thông tin phong phú cho các mô hình AI so với dữ liệu cá nhân từ người dùng.
Cụ thể, Meta giải thích rằng những cuộc thảo luận trên mạng xã hội về văn hóa, nghệ thuật, và các xu hướng mới của xã hội Úc là rất quan trọng đối với việc huấn luyện AI.
“Những cuộc trò chuyện của con người về văn hóa, nghệ thuật và các xu hướng mới là không thể tái tạo qua các văn bản pháp lý”, Meta cho biết. “Vì vậy, việc huấn luyện AI bằng những cuộc thảo luận thật sự là cách tốt nhất để mang lại những sản phẩm giao tiếp ý nghĩa và hữu ích”.
Meta cũng tiết lộ rằng họ đã bắt đầu huấn luyện mô hình AI Llama của mình từ các bài đăng công khai trên Facebook và Instagram từ năm ngoái, mặc dù họ đã bị yêu cầu ngừng làm điều này tại Châu Âu sau khi các quy định về quyền riêng tư tại đây thắt chặt.
Người Úc không có quyền từ chối như châu Âu?
Đáng chú ý, tại châu Âu, Meta đã buộc phải dừng việc sử dụng bài đăng của người dùng để huấn luyện AI và cung cấp tùy chọn “opt-out” (từ chối) cho người dùng. Tuy nhiên, tại Úc, người dùng không có quyền lựa chọn này.
Meta giải thích rằng tùy chọn từ chối chỉ áp dụng tại EU vì những quy định pháp lý rất cụ thể tại khu vực này, còn Úc vẫn chưa có khuôn khổ tương đương.
Không chỉ Meta: Bunnings, Woolworths và Google cũng phản ứng với luật mới
Không chỉ Meta, nhiều tập đoàn lớn tại Úc cũng đồng loạt chỉ trích hướng đi mới của luật bảo mật thông tin tại nước này:
- Bunnings: Cho rằng luật mới cản trở việc sử dụng công nghệ nhận diện khuôn mặt để bảo vệ an toàn cho nhân viên và khách hàng.
- Woolworths: Lo ngại rằng quy định hiện tại sẽ cản trở trải nghiệm mua sắm cá nhân hóa, làm giảm chất lượng dịch vụ.
- Google: Chỉ ra sự bất định trong quy định AI tại Úc, đồng thời tiếp tục kêu gọi sửa đổi luật bản quyền để hợp pháp hóa việc huấn luyện AI bằng dữ liệu sẵn có.
Meta và những sự cố an ninh mới nhất – Lỗ hổng AI
Không chỉ dừng lại ở tranh cãi pháp lý, Meta còn đối mặt với một bê bối an ninh khi một nhà nghiên cứu phát hiện ra lỗ hổng trong hệ thống Meta AI có thể bị khai thác để xem cuộc trò chuyện riêng tư của người dùng với chatbot AI.
Lỗi bảo mật: Chỉ cần đoán số ID là có thể truy cập dữ liệu người khác
Nhà nghiên cứu bảo mật Sandeep Hodkasia, sáng lập công ty AppSecure, phát hiện lỗ hổng khi phân tích lưu lượng mạng trong trình duyệt. Meta AI khi xử lý các yêu cầu chỉnh sửa lệnh (prompt) từ người dùng đã gán một mã ID duy nhất cho từng lệnh và phản hồi.
“Chỉ bằng cách thay đổi số ID, tôi có thể truy cập prompt và phản hồi AI của người dùng khác. Các mã số này lại cực kỳ dễ đoán” – Hodkasia cho biết.
Điều này đặt ra rủi ro rất lớn: nếu rơi vào tay kẻ xấu, hàng triệu cuộc trò chuyện riêng tư có thể bị truy cập trái phép, từ những chia sẻ tâm lý đến thông tin nhạy cảm về sức khỏe, pháp lý, thậm chí là lời thú tội!
Meta: “Đã vá lỗi, không có bằng chứng bị khai thác thực tế”
Sau khi được báo cáo vào cuối năm 2024, Meta đã nhanh chóng khắc phục lỗi vào tháng 1/2025 và thưởng $10,000 USD cho nhà nghiên cứu theo chương trình “bug bounty”. Đại diện Meta tuyên bố không có dấu hiệu cho thấy lỗ hổng đã bị kẻ xấu lợi dụng.
Tuy nhiên, vào tháng 6/2025, đã có nhiều bài đăng trong feed Meta AI chứa thông tin nhạy cảm, khiến nhiều người nghi ngờ rằng cuộc trò chuyện riêng tư đã bị “lộ sáng”.
>>> Xem thêm: Meta có thể dừng phát triển AI nếu rủi ro quá cao
AI có nên được “ăn dữ liệu người dùng” để phát triển?
Tranh cãi về quyền riêng tư và AI không chỉ diễn ra tại Úc mà là cuộc chiến toàn cầu. Câu hỏi đặt ra:
“Liệu AI có nên được phép sử dụng dữ liệu cá nhân để huấn luyện, nếu điều đó làm mất đi quyền riêng tư cơ bản của con người?”
Meta cho rằng đây là một phần không thể thiếu của sự tiến bộ công nghệ, và kêu gọi hài hòa chính sách toàn cầu. Nhưng các nhà hoạt động vì quyền riêng tư lại cho rằng:
“Không có công nghệ nào được phát triển bằng cách hy sinh quyền lợi cá nhân của hàng triệu người.”
Meta AI, quyền riêng tư và tương lai đầy rủi ro
Câu chuyện của Meta tại Úc cho thấy căng thẳng ngày càng gia tăng giữa sự phát triển AI và quyền bảo mật cá nhân. Khi AI ngày càng hiện diện sâu trong đời sống, từ mạng xã hội, mua sắm đến sức khỏe, giáo dục…, các chính phủ buộc phải tìm ra ranh giới mới giữa đổi mới và đạo đức.
Úc đang đứng trước ngã rẽ:
- Chọn bảo vệ công dân bằng cách siết chặt quyền riêng tư
- Hay duy trì môi trường cởi mở để thu hút đầu tư AI toàn cầu
Dù chọn hướng đi nào, cuộc đối thoại về dữ liệu cá nhân sẽ không kết thúc sớm.
>>> Xem thêm: Quảng cáo AI – Meta chinh phục thị trường với công nghệ mới
