Hai tỉnh miền núi phía Bắc đang trải qua những ngày khốc liệt khi bão số 11 đổ bộ, gây mưa lớn diện rộng, sông suối dâng cao và vỡ đập thủy điện Bắc Khê – một sự cố nghiêm trọng đe dọa hàng nghìn hộ dân vùng hạ du.
Cùng RG66 News tìm hiểu toàn cảnh tình hình mưa lũ, thiệt hại và công tác ứng phó khẩn cấp tại Thái Nguyên – Lạng Sơn.
Mưa lũ Thái Nguyên – Hàng loạt tuyến đường chìm trong biển nước
Ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 11 khiến Thái Nguyên mưa lớn kéo dài, gây ngập sâu, sạt lở và ách tắc giao thông trên diện rộng.
Nhiều khu vực Thái Nguyên ngập nặng
Theo ghi nhận sáng 7/10, mưa xối xả nhiều giờ khiến hàng loạt tuyến đường trung tâm như Minh Cầu, Hoàng Văn Thụ, khu vực Đại học Thái Nguyên, Gang Thép ngập sâu trong nước.
Nhiều khu dân cư bị nước tràn vào tận nhà, ô tô và xe máy bị ngập, không thể di chuyển. Người dân phải di dời tài sản lên cao, trong khi lực lượng cứu hộ làm việc suốt đêm.
Cơ quan chức năng khẩn cấp ứng phó
Trước tình hình nguy hiểm, UBND tỉnh Thái Nguyên đã chỉ đạo phân luồng giao thông, cắm biển cảnh báo tại các điểm ngập sâu.
Theo Đài Khí tượng Thủy văn Thái Nguyên, mực nước tại nhiều sông đang tiệm cận báo động 3, nguy cơ cao xảy ra lũ quét và sạt lở đất.
Chủ tịch tỉnh yêu cầu di dời người dân ở vùng thấp trũng và khu vực gần sông suối để đảm bảo an toàn tính mạng.
Ngập lụt nghiêm trọng ở Lạng Sơn – Nhiều xã bị cô lập
Không chỉ Thái Nguyên, Lạng Sơn cũng đang vật lộn với mưa lũ lịch sử khi nhiều xã bị cô lập hoàn toàn, nước dâng nhanh đến gần mái nhà.
Xã Yên Bình chìm trong nước
Bà Trần Hoài Trang, Chủ tịch UBND xã Yên Bình, cho biết: “Lũ từ sông Trung đổ về khiến toàn xã bị ngập sâu hơn 1 mét, đến trưa nước dâng gần mái nhà dân.”
Lực lượng cứu hộ đã di dời hơn 14.000 nhân khẩu, chỉ còn vài người ở lại trông tài sản, được hỗ trợ bằng xuồng máy. Ngành điện lực buộc phải cắt điện toàn xã để phòng tránh sự cố.
Nhiều khu dân cư bị cô lập hoàn toàn
Tại xã Vân Nham, nước lũ dâng cực nhanh, khiến thôn Thuyền và thôn Bến Cát bị chia cắt.
Lực lượng công an, dân quân phải cõng trẻ nhỏ và người già vượt nước để đến nơi an toàn. Chính quyền địa phương huy động toàn bộ lực lượng cứu hộ, dựng nhà tạm và phân phát lương thực cho người dân bị cô lập.
Vỡ đập thủy điện Bắc Khê – Cảnh báo đỏ tại Lạng Sơn
Sự cố vỡ đập Bắc Khê 1 được xem là điểm nóng nhất trong đợt mưa lũ này, khi hàng triệu mét khối nước tràn xuống hạ du, gây nguy cơ ngập lụt diện rộng.
Đập vỡ, nước ồ ạt đổ về hạ du
Chiều 7/10, khoảng 13h30, đập thủy điện Bắc Khê 1 (xã Kim Đồng, huyện Tràng Định) bị vỡ đoạn dài khoảng 10m gần cửa xả. Nước từ hồ chứa 4,7 triệu m³ tràn xuống vùng hạ du, khiến mực nước sông Bắc Khê dâng vọt, đe dọa hàng loạt xã như Quốc Việt, Đề Thám, Thất Khê.
Các địa phương đã phát thông báo khẩn, yêu cầu người dân di dời ngay tài sản, vật nuôi, chuẩn bị áo phao, đèn pin và lương khô để ứng phó.
Chính quyền vào cuộc khẩn cấp
Phó Chủ tịch tỉnh Đoàn Thanh Sơn trực tiếp chỉ huy công tác ứng cứu, khẳng định hiện chưa có thiệt hại về người, song nguy cơ vẫn rất cao. Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp & Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cũng đã có mặt tại hiện trường, chỉ đạo xử lý sự cố và đảm bảo an toàn cho khu vực hạ du.
Nguyên nhân vỡ đập và tình hình mưa bão tại miền Bắc
Mưa lớn kéo dài do ảnh hưởng của bão Matmo (bão số 11) được xem là nguyên nhân chính gây áp lực cực lớn lên thân đập Bắc Khê.
Lượng mưa cực lớn trong 48 giờ
Theo số liệu từ Đài Khí tượng Thủy văn Lạng Sơn, lượng mưa đo được từ 5–7/10 rất lớn:
- Mẫu Sơn: 205mm
- Quyết Thắng: 195mm
- Tân Lập: 95mm
- Nhất Hòa: 59mm
Mực nước sông Trung và sông Bắc Giang đều vượt báo động 3, trong khi sông Kỳ Cùng đang tiếp tục dâng cao.
Áp lực nước khiến đập yếu đi
Công trình thủy điện Bắc Khê có công suất 2,4 MW, dung tích hồ chứa hơn 4 triệu m³. Theo ông Đinh Kỳ Giang – Phó Giám đốc Sở Công Thương Lạng Sơn, mưa lớn đã khiến nước dồn về quá nhanh, áp lực tăng cao làm thân đập toác rộng.
Các lực lượng chức năng đang nỗ lực gia cố khu vực bị vỡ, đồng thời mở kênh thoát nước phụ nhằm giảm thiểu thiệt hại.
Ứng phó khẩn cấp: Lực lượng cứu hộ xuyên đêm cứu dân
Giữa tâm lũ, hàng nghìn người thuộc quân đội, công an, dân quân đã được huy động đến các vùng bị ảnh hưởng.
Hàng trăm cán bộ chiến sĩ được tăng cường
Tại các xã vùng hạ du, lực lượng chức năng trực 24/24, sử dụng xuồng máy, cano và áo phao hỗ trợ người dân di dời. Đặc biệt, các hộ dân ở khu vực Quốc Việt và Tân Tiến đã được sơ tán đến trường học và trụ sở xã – nơi tạm làm điểm trú ẩn.
Cấp phát lương thực và đảm bảo an toàn
Chính quyền địa phương phối hợp với các đoàn thể phát hàng nghìn suất ăn, nước uống, áo mưa, chăn màn cho người dân. Ngành điện lực và viễn thông cắt điện tạm thời, đồng thời bố trí máy phát dự phòng để đảm bảo thông tin liên lạc không bị gián đoạn.
Dự báo thời tiết và khuyến cáo cho người dân miền Bắc
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, mưa lớn vẫn tiếp diễn đến hết ngày 8/10, đặc biệt tại các tỉnh trung du và miền núi phía Bắc.
Mưa vẫn còn, nguy cơ sạt lở cao
Dự báo trong 12–24 giờ tới, lượng mưa có thể đạt 50–100mm, cục bộ trên 150mm ở Lạng Sơn, Bắc Giang, Cao Bằng. Nguy cơ lũ quét, sạt lở đất tiếp tục tăng cao tại các huyện vùng núi. Người dân cần tuyệt đối không qua suối, cầu tràn, và chủ động di chuyển tài sản lên cao.
Cảnh báo cấp độ rủi ro thiên tai cấp 3
Các cơ quan chức năng khuyến cáo, mức rủi ro thiên tai hiện ở cấp độ 3, tương đương nguy hiểm rất cao. Người dân vùng thấp cần tuân thủ hướng dẫn sơ tán, không tự ý quay lại khu vực ngập hoặc gần đập thủy điện.
Toàn miền Bắc dốc sức chống lũ, bảo vệ dân sinh
Đợt mưa lũ lịch sử tại Thái Nguyên – Lạng Sơn cho thấy mức độ cực đoan của thời tiết khi bão chồng bão, mưa lớn kéo dài, đe dọa an toàn của hàng chục nghìn người. Các địa phương vẫn đang chạy đua với thời gian để khắc phục hậu quả, gia cố đập Bắc Khê và đảm bảo an toàn cho người dân vùng hạ du.
Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân cập nhật thông tin thời tiết chính thống, tránh tin giả, đồng thời chủ động phòng ngừa, chuẩn bị sẵn phương án di dời và cứu trợ.
>>> Xem thêm: Mưa bão gây thiệt hại lớn: Hà Nội ngập nặng, dân khốn khổ
