Khi tháng 12 vừa bắt đầu, Philippines lại chuẩn bị đối mặt với một hệ thống thời tiết nguy hiểm mới. Một áp thấp nhiệt đới hình thành ngoài phía đông PAR (khu vực trách nhiệm Philippines) đang tăng tốc, có khả năng mạnh lên thành bão và đổ bộ vào ngày 5/12, đúng thời điểm nhiều khu vực vừa trải qua mưa lớn do gió mùa Đông Bắc.
Các mô hình dự báo cho thấy hệ thống – sẽ được đặt tên “Wilma” khi vào PAR – có thể gây mưa to đến rất to tại Bicol, Đông Visayas, Caraga và phần lớn Mindanao, kèm nguy cơ lũ quét và sạt lở diện rộng. Sự bất định về đường đi càng khiến giới chuyên gia cảnh báo người dân tuyệt đối không chủ quan.
Cùng RG66 News theo dõi những thông tin mới nhất về diễn biến của cơn bão này và các biện pháp an toàn cần thiết để bảo vệ bản thân và gia đình.
Áp thấp nhiệt đới “Wilma” tăng tốc và chuẩn bị vào PAR
Ngay từ ngày 1/12, các chuyên gia khí tượng đã theo sát một vùng áp thấp nhiệt đới (LPA) đang phát triển ngoài khơi phía đông Philippines. Đến 2/12, hệ thống đã di chuyển theo hướng tây, gia tăng tổ chức và được nhận định có “khả năng rất cao” trở thành áp thấp nhiệt đới.
Quá trình hình thành của bão Wilma – từ LPA thành “bagyo”
Theo PAGASA (Cục quản lý Thiên văn, Địa vật lý và Khí quyển Philippines), LPA được ghi nhận:
- 1.280 km phía đông của vùng Đông Visayas (5 giờ sáng 2/12)
- 1.190 km phía đông của vùng Đông Nam Luzon (8 giờ sáng 3/12)
Hiện tượng tăng tốc và kết cấu mây xoáy đã đạt đến ngưỡng sẵn sàng phát triển thành bão. PAGASA dự báo trong 24–48 giờ, hệ thống sẽ chính thức mạnh lên và được đặt tên Wilma khi tiến vào PAR.
Dự kiến vào ngày 3/12, LPA sẽ chính thức trở thành áp thấp nhiệt đới hoặc bão nhiệt đới.
Hai dải áp cao chèn ép – Wilma bị đẩy vào Philippines
Hệ thống đang bị “kẹt” giữa hai subtropical ridges – các dải áp cao cản đường, buộc nó di chuyển vào phía tây, hướng thẳng về khu vực đất liền Philippines. Chính cấu trúc áp cao này khiến đường đi của Wilma trở nên dễ đoán hơn: nó không thể thoát lên phía bắc mà phải lao về Visayas và Bicol.
Tuy nhiên, PAGASA nhấn mạnh rằng độ bất định vẫn cao, đặc biệt là sau khi bão vào PAR.
Dự báo đường đi bão Wilma – Đổ bộ Visayas, Bicol từ 5/12
Các mô hình dự báo ban đầu cho thấy hình ảnh khá nhất quán: Wilma gần như chắc chắn sẽ đổ bộ Philippines trong cuối tuần. Mặc dù vậy, vị trí và thời điểm chính xác vẫn là câu hỏi mở.
Khả năng đổ bộ cao nhất: Đông Visayas – Bicol
PAGASA cho biết các mô hình hiện tại tập trung vào hai khu vực có nguy cơ cao: Đông Visayas và vùng Bicol. Một số dự báo cũng xem Caraga là điểm có thể chịu ảnh hưởng mạnh nếu bão hơi lệch về phía nam.
Cho đến nay, mô hình thẳng nhất cho thấy Wilma có thể đổ bộ vào ngày 5/12, sau đó cắt ngang miền trung Philippines và tiếp tục gây mưa đến đầu tuần sau.
Rãnh mây của Wilma sẽ tác động trước cả khi bão vào PAR
Ngay từ ngày 4/12, các tỉnh ở Bicol và Đông Visayas có thể chịu ảnh hưởng của rãnh mây phía tây Wilma. Mưa sẽ bắt đầu tăng dần từ trung bình đến nặng, đặc biệt vào ban đêm và sáng sớm.
Dù Wilma chưa thành hình chính thức, vùng khí quyển bất ổn xung quanh nó đã đủ để gây ra các trận mưa rào, giông và gió giật ở Mindanao và các khu vực ven biển phía đông.
Ảnh hưởng dự kiến: Mưa lớn, lũ quét và gió mạnh diện rộng
Wilma chưa vào PAR nhưng đã tác động rõ rệt lên thời tiết cả nước. PAGASA cho biết sự kết hợp của ITCZ (Dải hội tụ nhiệt đới), Amihan (gió Đông Bắc) và rãnh áp thấp của bão sẽ tạo nên một dải mây dày đặc kéo dài từ Bắc Luzon đến Mindanao.
Mưa lớn có thể kéo dài nhiều ngày
Mưa dự kiến gia tăng từ ngày 4/12 và đạt đỉnh khi bão đổ bộ. Các khu vực như Bicol, Đông Visayas và miền đông Mindanao có nguy cơ hứng lượng mưa lớn nhất.
Gió mùa Amihan, khi kết hợp với bão “Wilma”, sẽ làm mưa lan rộng ra cả những khu vực không nằm ngay sát đường đi của bão, bao gồm một phần Bắc và Trung Luzon.
Nguy cơ lũ và sạt lở ở mức cao
PAGASA cảnh báo, lượng mưa dự kiến đủ để gây ra nhiều hình thái thiên tai cùng lúc: lũ lụt đồng bằng, lũ quét vùng núi và sạt lở ở các sườn dốc. Các khu vực từng có tiền sử sạt lở, đặc biệt ở miền đông Philippines, được khuyến cáo chuẩn bị sơ tán sớm.
Những tỉnh ven biển có khả năng đối mặt với sóng lớn và nước biển dâng, nhất là trong thời điểm bão tiến sát bờ.
Cảnh báo của PAGASA – Wilma chưa vào nhưng nguy cơ đã rõ
PAGASA nhấn mạnh rằng hệ thống chưa gây ảnh hưởng trực tiếp, nhưng điều đó không có nghĩa người dân có thể chủ quan. Theo lịch sử khí tượng, các cơn bão tháng 12 thường bất ngờ đổi hướng, tăng cường nhanh và gây tác động rộng.
Bão tháng 12 – đặc điểm nguy hiểm nhất
Theo chuyên gia Loreto, bão cuối năm thường di chuyển chậm, khiến mưa kéo dài và diện mưa mở rộng hơn. Sự tương tác với Amihan cũng làm gió mạnh tăng độ nguy hiểm ở vùng ven biển.
Nhiều trường hợp trước đây cho thấy bão tháng 12 thường không tăng cấp cực mạnh, nhưng lại gây thiệt hại lớn do mưa kéo dài nhiều ngày.
Tháng 12 còn có thể xuất hiện thêm 1–2 xoáy thuận mới
Ngoài Wilma, PAGASA cho biết Thái Bình Dương phía đông Philippines vẫn đang có các tín hiệu nhiễu loạn, có thể phát triển thành áp thấp hoặc bão mới. Điều này khiến Philippines phải duy trì cảnh giác suốt tháng cuối năm.
Kết luận
Dù Wilma còn cách xa Philippines, mọi tín hiệu đều cho thấy nguy cơ cao bão sẽ đổ bộ và gây ra mưa lớn trên diện rộng. Trong bối cảnh ITCZ và Amihan đang hoạt động mạnh, tác động của bão có thể nghiêm trọng hơn bình thường.
Điều cần thiết nhất lúc này là theo dõi sát các thông báo từ PAGASA, chuẩn bị phương án ứng phó và không chủ quan trước bất kỳ thay đổi nào của thời tiết.
>>> Xem thêm: Châu Á lâm nguy – WMO cảnh báo lũ cực đoan đe dọa khu vực
