Ngày 7/7/2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định hoãn áp mức thuế nhập khẩu cao hơn dự kiến từ ngày 9/7, và thay vào đó công bố mức thuế mới với 14 quốc gia, có hiệu lực từ ngày 1/8. Đây là động thái trong bối cảnh Washington đang đẩy mạnh chiến dịch đàm phán thương mại quốc tế.
Ông Trump nhấn mạnh mức thuế có thể sẽ được “điều chỉnh tăng hoặc giảm tùy thuộc mối quan hệ với từng nước”, gửi thông điệp rõ ràng tới lãnh đạo các quốc gia liên quan.
Cùng RG66 News phân tích sâu hơn về nước cờ bất ngờ này của ông Trump và những hệ lụy đang lan rộng trên bản đồ thương mại toàn cầu.
Chính sách “Trump delay” và chiến lược thuế của Mỹ
Bản chất chính sách hoãn thuế
Trong tháng 4/2025, Trump từng tuyên bố áp vòng thuế trả đũa (“reciprocal tariffs”) với mức cao. Tuy nhiên, sau làn sóng phản ứng từ thị trường tài chính, Nhà Trắng hoãn hiệu lực để mở đường đàm phán, chỉ giữ lại thuế suất 10% tạm thời.
Việc hoãn đến 1/8 lần này tiếp tục thể hiện “mẹo thời gian” để tạo áp lực đàm phán.
Mức thuế mới cụ thể từ 1/8
Tổng thống Mỹ đã đăng tải nội dung trên mạng xã hội bao gồm bản sao các bức thư gửi 14 quốc gia với mức thuế nhập khẩu mới bắt đầu hiệu lực từ ngày 1/ 8, cụ thể như sau:
| Quốc gia | Mức thuế áp dụng |
|---|---|
| Nhật Bản, Hàn Quốc, Malaysia, Tunisia, Kazakhstan | 25% |
| Myanmar, Lào | 40% |
| Thái Lan, Campuchia | 36% |
| Serbia, Bangladesh | 35% |
| Indonesia | 32% |
| Nam Phi, Bosnia & Herzegovina | 30% |
Ngoài ra, vẫn giữ nguyên mức thuế 10% cho một số mặt hàng đã áp dụng từ trước; các mức thuế mới sẽ được tích hợp hoặc thay thế trên cơ sở nền tảng đó.
Lý do Mỹ triển khai chính sách thuế mạnh
Bảo hộ sản xuất nội địa
Trump tố cao rằng việc áp thuế trên sẽ bảo vệ doanh nghiệp và công nhân Mỹ trước nguy cơ cạnh tranh từ hàng nước ngoài, giúp thúc đẩy ngành sản xuất trong nước phát triển.
Tác động lên đối tác và thương mại thế giới
Việc áp các mức thuế cao đặt ra áp lực buộc các quốc gia phải đàm phán lại điều khoản thương mại. Những nước trong nhóm được miễn trừ tạm thời vẫn đối mặt nguy cơ bị áp thuế lên đến 25% nếu không đạt được thỏa thuận hay chuyển sản xuất sang Mỹ.
Hậu quả trên thị trường tài chính và đối tác thương mại
Ảnh hưởng tại Mỹ
Hàng loạt chỉ số chứng khoán Mỹ giảm điểm sau khi thông tin các bức thư được công bố. Cụ thể, chỉ số Toyota, niêm yết tại Mỹ, giảm tới 4%, cho thấy sự lo ngại từ bên phía doanh nghiệp ô tô.
Các chuyên gia cảnh báo rằng cao thuế nhập khẩu có thể đẩy giá cả leo thang, ảnh hưởng trực tiếp đến người tiêu dùng Mỹ, đồng thời thu hẹp quy mô thương mại toàn cầu.
Phản ứng từ Nhật Bản và Hàn Quốc
Trong năm 2024, Nhật Bản đứng thứ năm về giá trị xuất khẩu vào Mỹ, với kim ngạch trên 148 tỷ USD . Hàn Quốc cũng nằm trong top 10. Việc bị áp thuế 25% gây áp lực lớn lên ngành công nghiệp xuất khẩu 2 nước.
Đáp trả từ các nước khác
Chính sách thuế này cũng khiến các quốc gia như Myanmar, Lào… phải nhanh chóng xem xét lại mối quan hệ thương mại với Mỹ, nếu không sẽ chịu áp lực lớn từ thuế quan.
Động thái mới trong đàm phán thương mại
Thư gửi lãnh đạo nhiều nước
Karoline Leavitt – Thư ký báo chí Nhà Trắng – xác nhận sẽ còn thêm nhiều thư gửi đến lãnh đạo các nước trong tuần tới, nhằm thúc đẩy các cuộc đàm phán thương mại.
Những bức thư này có nội dung tương tự: nếu các quốc gia agreement - đầu tư xây dựng sản xuất tại Mỹ hoặc không tăng thuế với hàng Mỹ, thì sẽ được miễn trừ thuế nhập khẩu mới.
Tín hiệu từ Bộ Tài chính Mỹ
Scott Bessent – Bộ trưởng Tài chính – dự đoán “có thể có vài ngày sôi động” trong đàm phán. Ông nói: “Hòm thư tôi tối qua chất đầy các đề xuất mới” từ các quốc gia muốn đàm phán .
Tác động dài hạn dự kiến từ chính sách thuế Trump
Tăng chi phí tiêu dùng nội địa
Các chuyên gia kinh tế cảnh báo, nếu mức thuế cao từ 25% đến 40% được áp dụng, giá cả nhiều mặt hàng tại Mỹ sẽ tăng đáng kể, ảnh hưởng trực tiếp đến sự tiêu dùng của người dân.
Xem thêm: Hàng loạt doanh nghiệp Mỹ kiện chính quyền Trump vì mức thuế gây tranh cãi
Hậu quả cho chuỗi cung ứng toàn cầu
Việc Mỹ áp thuế cao sẽ tháo chạy một phần sản xuất khỏi các nước châu Á, khiến nhu cầu dịch chuyển sang nơi khác hoặc quay về nội địa Mỹ. Điều này có thể làm tăng giá logistics và gây thắt cổ chai cho chuỗi cung ứng toàn cầu.
Gia tăng căng thẳng thương mại
Giới chuyên gia cảnh báo chính sách thuế quy mô lớn có thể kích hoạt chiến tranh thương mại lan rộng, đặc biệt khi Mỹ đang đưa ra nhiều khuôn khổ khác nhau (như thép, ô tô, dược phẩm).
Kết luận: Liệu chính sách này có đạt mục tiêu?
Tổng thống Trump đang theo đuổi chiến lược “thuế cao, trả đũa mạnh, mở cửa đàm phán” nhằm cơ cấu lại quan hệ thương mại quốc tế, thu hút đầu tư và hỗ trợ sản xuất nội địa. Tuy nhiên, giới phân tích chỉ ra một số rủi ro lớn:
- Tăng giá hàng hóa và áp lực lên người tiêu dùng Mỹ.
- Tác động phản đòn từ đối tác, thông qua việc áp thuế đối với sản phẩm Mỹ.
- Rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, ảnh hưởng doanh nghiệp và nền kinh tế thế giới.
Vẫn còn hơn ba tuần trước khi chính sách thuế mới áp dụng từ 1/8, khi đó Mỹ và các nước có cơ hội chốt đàm phán. Liệu các quốc gia sẽ chấp nhận đầu tư sản xuất tại Mỹ, hay chính sách đe ngại này sẽ được chuyển thành hiệp định thương mại mới? Thời gian sẽ trả lời.
