Vào 0h ngày 01/10 (tức 11h cùng ngày theo giờ Việt Nam), chính phủ Mỹ chính thức “shutdown” sau gần bảy năm kể từ lần ngừng hoạt động dài 35 ngày vào năm 2018.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc đảng Dân chủ từ chối hỗ trợ một kế hoạch tài trợ của đảng Cộng hòa, trừ khi họ nhận được những nhượng bộ liên quan đến chăm sóc sức khỏe. Đây là một bước ngoặt quan trọng trong chính trị Mỹ, khi đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa lại một lần nữa đối mặt trong một cuộc chiến chính trị không có dấu hiệu dừng lại.
Hãy cùng RG66 News tìm hiểu chi tiết về nguyên nhân, hậu quả của việc đóng cửa này, cũng như những tác động mà nó có thể gây ra đối với người dân Mỹ.
Nguyên nhân khiến chính phủ Mỹ đóng cửa
Cuộc khủng hoảng ngân sách lần này xuất phát từ những mâu thuẫn gay gắt giữa Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ liên quan đến chi tiêu công và chính sách y tế.
Đảng Cộng hòa và kế hoạch tài trợ ngân sách
Đảng Cộng hòa, hiện đang kiểm soát cả Thượng viện và Hạ viện Mỹ, đã thông qua một dự luật nhằm kéo dài thời gian tài trợ ngân sách cho chính phủ. Tuy nhiên, dự luật này chỉ nhận được sự ủng hộ từ một số ít đảng viên Dân chủ, gây ra một cuộc chiến lập pháp gay gắt.
Đảng Dân chủ yêu cầu có sự điều chỉnh trong các điều khoản liên quan đến chăm sóc sức khỏe, đặc biệt là việc gia hạn các khoản tín dụng thuế cho các chương trình bảo hiểm y tế theo Đạo luật Bảo vệ bệnh nhân và Chăm sóc Sức khỏe Hợp túi tiền (ACA).
Sự khước từ của đảng Dân chủ
Dù đã có những cuộc đàm phán giữa hai đảng, đảng Dân chủ không đồng ý với dự luật tài trợ mà không có sự thay đổi về các điều khoản chăm sóc sức khỏe.
Đặc biệt, họ yêu cầu khôi phục các khoản cắt giảm Medicaid và bảo vệ các khoản tín dụng thuế cho ACA. Những điều này là vấn đề “không thể thỏa hiệp” với đảng Cộng hòa, khiến cuộc đối đầu càng thêm căng thẳng.
Tác động từ việc chính phủ Mỹ đóng cửa
Một khi chính phủ liên bang Mỹ đóng cửa, hậu quả lan rộng đến mọi mặt đời sống xã hội: từ việc làm, y tế cho tới uy tín chính trị quốc tế.
Hàng triệu nhân viên liên bang bị ảnh hưởng
Theo thông báo từ Nhà Trắng, hàng loạt nhân viên liên bang sẽ bị tạm nghỉ việc không lương. Điều này không chỉ làm xáo trộn đời sống mà còn tạo ra hiệu ứng domino trong nền kinh tế Mỹ.
Nguy cơ khủng hoảng y tế và an sinh xã hội
Với việc cắt giảm quỹ Medicaid và không gia hạn tín dụng thuế ACA, hàng chục triệu người Mỹ phải đối mặt với nguy cơ mất bảo hiểm hoặc chi phí tăng vọt, gây nên làn sóng phẫn nộ trên khắp nước Mỹ.
Đảng Dân chủ và Cộng hòa: Ai chịu trách nhiệm?
Câu hỏi lớn nhất hiện nay: ai thực sự phải chịu trách nhiệm cho cuộc khủng hoảng? Cả hai đảng đều đổ lỗi cho nhau, khiến tình hình thêm căng thẳng.
Đảng Dân chủ cáo buộc Cộng hòa “liều lĩnh”
Thượng nghị sĩ Chuck Schumer cho rằng Đảng Cộng hòa đang “đánh cược với sức khỏe người Mỹ”, từ chối đối thoại lưỡng đảng và đẩy đất nước vào khủng hoảng.
Đảng Cộng hòa phản đòn, chỉ trích Dân chủ “cực tả”
Ngược lại, lãnh đạo đa số Thượng viện John Thune chỉ trích phe Dân chủ bị “các nhóm lợi ích cực tả” chi phối, sẵn sàng hy sinh lợi ích quốc gia để đạt mục tiêu chính trị.
Vai trò của Tổng thống Trump trong cuộc khủng hoảng
Trong bối cảnh Quốc hội bế tắc, Tổng thống Donald Trump trở thành tâm điểm chú ý, với những tuyên bố gây tranh cãi.
Trump dọa sa thải hàng loạt nhân viên
Trước nguy cơ chính phủ đóng cửa, Trump tuyên bố sẽ “sa thải hàng loạt” nhân viên liên bang nếu không có ngân sách, làm gia tăng lo ngại trong xã hội.
>>> Xem thêm: Trump – Fed căng thẳng tột độ sau quyết định sa thải Lisa Cook
Nhà Trắng đổ lỗi cho Đảng Dân chủ
Giám đốc Ngân sách Nhà Trắng Russ Vought công khai cáo buộc “yêu sách điên rồ của Dân chủ” là nguyên nhân dẫn đến việc chính phủ tê liệt.
Hậu quả chính trị và dư luận Mỹ
Không chỉ ảnh hưởng kinh tế – xã hội, khủng hoảng lần này còn tác động sâu rộng tới chính trường Mỹ và cuộc đua quyền lực sắp tới.
Chia rẽ trong nội bộ Đảng Dân chủ
Một số thượng nghị sĩ Dân chủ đã bỏ phiếu ủng hộ kế hoạch của Cộng hòa để tránh việc đóng cửa, cho thấy nội bộ đảng đang rạn nứt trước áp lực chính trị.
Dư luận Mỹ phản ứng thế nào?
Việc đóng cửa này đã khiến công chúng Mỹ phải đối mặt với nhiều lo ngại, đặc biệt là trong bối cảnh giá cả thực phẩm và nhiên liệu gia tăng. Theo một khảo sát của New York Times, chỉ có 27% người dân ủng hộ việc đảng Dân chủ thực hiện “shutdown” để ép buộc đảng Cộng hòa thay đổi chính sách.
Những ý kiến trái chiều từ các chuyên gia
Trong khi một số chuyên gia chính trị cho rằng việc đóng cửa là một chiến lược cần thiết để đẩy nhanh các cải cách chính sách, nhiều người lại cho rằng nó là hành động mạo hiểm, không mang lại lợi ích lâu dài cho người dân.
Các chuyên gia kinh tế lo ngại rằng việc đóng cửa này sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế Mỹ, đặc biệt là trong giai đoạn phục hồi sau đại dịch COVID-19.
Bài học từ khủng hoảng ngân sách Mỹ
Đây không phải lần đầu tiên nước Mỹ rơi vào tình trạng chính phủ đóng cửa, nhưng lần này gợi ra nhiều bài học chính trị quan trọng.
Chính phủ Mỹ dễ bị tê liệt vì đối đầu đảng phái
Cơ chế “check and balance” của Mỹ khiến mâu thuẫn chính trị dễ dẫn tới bế tắc ngân sách, làm suy giảm niềm tin vào hệ thống.
Người dân chịu thiệt hại lớn nhất
Dù Dân chủ hay Cộng hòa thắng thế, người dân Mỹ mới là bên gánh chịu hậu quả, từ việc làm, y tế đến phúc lợi.
Kết luận
Cuộc khủng hoảng ngân sách Mỹ lần này một lần nữa chứng minh rằng chính trị phân cực đang làm tê liệt Washington. Khi Đảng Dân chủ và Cộng hòa tiếp tục mải mê “ăn thua đủ” trên nghị trường, thì hàng triệu người dân Mỹ vẫn là những nạn nhân trực tiếp.
Tương lai của chính phủ liên bang vẫn còn bất định, nhưng một điều chắc chắn: nước Mỹ cần một giải pháp bền vững và sự thỏa hiệp thực sự, nếu không muốn tiếp tục chìm trong vòng xoáy khủng hoản
>>> Xem thêm: Chính phủ Mỹ đóng cửa – Bitcoin biến động và altcoin giảm giá
