Một tuyên bố “gây sốc” vừa được cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump phát đi: Mỹ sẽ áp mức thuế nhập khẩu lên tới 100% đối với chip bán dẫn – ngành công nghệ cốt lõi của thế giới hiện đại.
Nhưng bất ngờ lớn nhất nằm ở chỗ: các công ty đã và đang xây dựng nhà máy sản xuất chip tại Mỹ sẽ được miễn trừ hoàn toàn. Động thái này là một phần trong chiến lược đầy tham vọng nhằm đưa ngành công nghiệp công nghệ cao trở lại “đất mẹ”, giảm phụ thuộc vào nước ngoài.
Song song đó, Apple cũng công bố kế hoạch bơm thêm 100 tỷ USD vào chuỗi cung ứng nội địa trong vòng 4 năm tới, đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ trong chính sách “Made in USA”.
Điều gì đang thực sự diễn ra? Ai là người hưởng lợi, ai là kẻ bị bỏ lại phía sau? Cùng RG66 News tìm hiểu chi tiết câu chuyện đằng sau mức thuế nhập khẩu gây tranh cãi này!
Chính sách thuế nhập khẩu chip mới và phạm vi áp dụng
Doanh nghiệp sản xuất tại Mỹ sẽ được miễn trừ
Trump nhấn mạnh rằng Apple và các công ty đã hoặc sẽ xây dựng nhà máy tại Mỹ sẽ không phải chịu mức thuế 100%. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo nghiêm khắc rằng nếu doanh nghiệp không thực hiện cam kết xây nhà máy, thuế sẽ được tính lại và truy thu vào thời điểm sau.
“Nếu bạn hứa xây nhưng không xây, chúng tôi sẽ cộng dồn và thu sau. Đó là cam kết bắt buộc,” Trump tuyên bố.
Chưa phải quyết định chính thức
Hiện tại, đây chưa phải là quyết định thuế chính thức, mà chỉ là phát biểu định hướng từ Tổng thống. Dù vậy, các quốc gia và doanh nghiệp trên toàn thế giới đã bắt đầu phản ứng mạnh mẽ.
Tác động toàn cầu từ chính sách thuế nhập khẩu chip
Hàn Quốc: Samsung và SK Hynix được ưu đãi
Bộ trưởng Thương mại Hàn Quốc xác nhận Samsung và SK Hynix sẽ không bị áp mức thuế 100% do đã có thỏa thuận thương mại song phương với Mỹ.
Philippines: Ngành công nghiệp chip bị “đe dọa nghiêm trọng”
Chủ tịch Hiệp hội chip bán dẫn Philippines, ông Dan Lachica, mô tả động thái của Trump là “tàn khốc” đối với ngành xuất khẩu chip của quốc gia này.
Malaysia: Nguy cơ mất thị trường Mỹ
Bộ trưởng Công nghiệp Malaysia cảnh báo trước Quốc hội rằng quốc gia có thể mất một thị trường lớn nếu sản phẩm trở nên kém cạnh tranh vì chi phí thuế.
Những ông lớn nào thoát được thuế?
TSMC và Nvidia – Đầu tư tại Mỹ là “lá chắn”
TSMC, tập đoàn sản xuất chip lớn của Đài Loan, đã xây dựng nhà máy tại Arizona, Mỹ nên nhiều khả năng không bị áp thuế nhập khẩu. Nhờ đó, khách hàng lớn như Nvidia cũng sẽ tránh được các chi phí gia tăng.
Nvidia cũng đang lên kế hoạch đầu tư hàng trăm tỷ USD vào Mỹ, củng cố vị thế và giảm thiểu rủi ro thương mại.
“Chỉ các công ty lớn, có dòng tiền mạnh và sẵn sàng đầu tư vào Mỹ mới có thể sống sót,” chuyên gia kinh tế Brian Jacobsen nhận định.
Apple – Đầu tư 100 tỷ USD để “né đòn”
Apple tuyên bố sẽ tăng chi tiêu thêm 100 tỷ USD cho chuỗi cung ứng Mỹ, trong đó có 2,5 tỷ USD cho nhà máy kính iPhone tại Kentucky, hợp tác cùng Corning. Đây là nỗ lực nhằm tối ưu hóa chuỗi sản xuất tại nội địa, tránh ảnh hưởng từ chính sách thuế mới.
>>> Xem thêm: Apple bí mật tạo AI “cây nhà lá vườn”, Siri chuẩn bị “lên đời”?
Thuế nhập khẩu ảnh hưởng đến Huawei, SMIC
Trung Quốc bị tác động nặng
Các công ty như SMIC và Huawei (Trung Quốc) nhiều khả năng không được miễn trừ, do sản phẩm của họ được sản xuất và lắp ráp ngoài nước Mỹ.
Tuy nhiên, chuyên gia Martin Chorzempa nhận định rằng nếu thuế không áp dụng lên linh kiện riêng lẻ, tác động có thể bị hạn chế.
EU và Nhật Bản – Đạt được thỏa thuận riêng
- Liên minh châu Âu đã đạt được mức thuế đồng nhất 15% cho chip, ô tô và dược phẩm.
- Nhật Bản cũng xác nhận Mỹ sẽ không áp mức thuế cao hơn các đối tác khác với mặt hàng chip.
Biến động thị trường chứng khoán chip
Ngay sau tuyên bố từ Trump, cổ phiếu các công ty chip châu Á có đầu tư tại Mỹ đồng loạt tăng:
- TSMC: tăng 4,4%
- Samsung: tăng 2%
- GlobalWafers (nhà máy tại Texas): tăng 10%
Chiến lược “Make in USA” và chương trình 52,7 tỷ USD
Trong năm 2022, Quốc hội Mỹ thông qua chương trình hỗ trợ 52,7 tỷ USD cho ngành sản xuất chip trong nước, giúp thu hút các tập đoàn lớn chuyển nhà máy về Mỹ.
Bộ Thương mại Mỹ cũng đã thuyết phục thành công 5 hãng chip hàng đầu thế giới đặt nhà máy sản xuất tại Hoa Kỳ.
Hiện nay, Mỹ chỉ sản xuất 12% lượng chip toàn cầu, giảm mạnh so với 40% vào năm 1990.
Chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ thay đổi?
Cảnh báo cho doanh nghiệp châu Á
Chính sách thuế mới sẽ khiến các doanh nghiệp phụ thuộc vào xuất khẩu chip sang Mỹ cần xem xét lại mô hình sản xuất. Những quốc gia như Malaysia, Philippines, Trung Quốc sẽ phải đa dạng hóa thị trường hoặc xem xét đầu tư vào nội địa Mỹ.
Apple và mô hình “End-to-End Supply Chain”
Apple cho biết trong năm nay, họ sẽ sản xuất hơn 19 tỷ con chip tại Mỹ, bao gồm:
- Chip sản xuất bởi TSMC tại Arizona
- Wafer từ GlobalWafers
- Chip bổ sung từ Texas Instruments
Apple cũng đầu tư mạnh vào các trung tâm dữ liệu tại Iowa, Nevada, Oregon, North Carolina.
Cuộc chơi thuế nhập khẩu mới chỉ bắt đầu
Việc Tổng thống Trump tuyên bố thuế nhập khẩu 100% với chip là một bước đi chiến lược nhằm kéo sản xuất công nghệ cao về Mỹ. Tuy chưa chính thức, nhưng tuyên bố này đã tạo ra ảnh hưởng lan rộng tới nhiều quốc gia và tập đoàn toàn cầu.
